ევროკავშირის პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების პოლიტიკისა და სამართლებრივი ჩარჩოს ფორმირება: უახლესი განვითარება
საკვანძო სიტყვები:
ევროკავშირი, პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები, ორმხრივი საინვესტიცო ხელშეკრულება, მრავალმხრივი საინვესტიციო სასამართლო, საქართველოანოტაცია
ლისაბონის ხელშეკრულებამ ევროკავშირს მიანიჭა ექსკლუზიური კომპეტენცია პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების სფეროში ევროკავშირის საერთო კომერციული პოლიტიკის ფარგლებში. ლისაბონის ხელშეკრულების მიღების ადრეულ ეტაპზე ევროკავშირისთვის ამ ახალი ექსკლუზიური კომპეტენციის მინიჭებამ წარმოიშვა გარკვეული კითხვები, მათ შორის, წევრი სახელმწიფოების არსებულ ორმხრივ საინვესტიციო ხელშეკრულებებზე მის გავლენასთან დაკავშირებით. კიდევ ერთ გამოწვევას ქმნიდა ახალი თაობის ორმხრივი საინვესტიციო ხელშეკრულებებიდან წარმოშობილი დავების მოგვარება, რაც შეიძლება გადაწყვეტილიყო საინვესტიციო დავების მოგვარების საერთაშორისო ცენტრში (ICSID) ევროკავშირისთვის წვდომის უზრუნველყოფით ან დავების მოგვარების ალტერნატიული ფორუმის ჩამოყალიბებით. 2015 წლიდან ევროკავშირის კომისია მუშაობს მრავალმხრივი საინვესტიციო სასამართლოს ჩამოყალიბებაზე, რომელიც იქნება გადახვევა არბიტრაჟზე დაფუძნებული ინვესტორსა და სახელმწიფოს შორის დავის გადაწყვეტის არსებული რეჟიმიდან. ასევე, საერთაშო- რისო საარბიტრაჟო განხილვის სისტემასთან შედარებით, რომლებიც ზოგჯერ აღიქმება არასაკმარისად გამჭვირვალედ და პროგნოზირებადად, მრავალმხრივი საინვესტიციო სასამართლო საინვესტიციო დავების გადაწყვეტისას უზრუნველყოფს გამჭვირვალობისა და თანმიმდევრულობის მაღალ ხარისხს. ამგვარად, ლისაბონის ხელშეკრულების ძალაში შესვლიდან ათწლეულის შემდეგ, შესაბამისი ინდიკატორების გათვალისწინებით, პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების ევროკავშირის ექსკლუზიურ კომპეტენციაში გადასვლა შეიძლება შეფასდეს, როგორც კარგად გააზრებული და ეკონომიკურად გამართლებული გადაწყვეტილება.
